काठमाडौं – पछिल्लो समय ग्रामीण क्षेत्रका किसानहरूबीच बङ्गुर पालनप्रति आकर्षण बढ्दो छ। सहज व्यवस्थापन, छिटो प्रतिफल र बजारको माग उच्च भएको कारणले बङ्गुर पालन नेपालको कृषि प्रणालीमा महत्वपूर्ण व्यवसायिक विकल्प बन्दै गएको छ।
विशेषगरी मधेस, तराई तथा पहाडी भूभागमा साना तथा मझौला किसानहरूले पारिवारिक तथा सामूहिक रूपमा बङ्गुर पालन गर्दै आएका छन्। बङ्गुरको मासु (पोर्क) नेपाली बजारमा मात्र नभई विदेशी बजारमा समेत निर्यातको सम्भावना बोकेको उत्पादन हो।
🐖 कसरी सुरु गर्ने बङ्गुर पालन?
बङ्गुर पालन सुरु गर्न किसानले निम्न कुरामा ध्यान दिन आवश्यक हुन्छ:
- उपयुक्त नस्लको छनोट: नेपाली मौसमअनुकूल र उत्पादन क्षमताअनुसार यर्कसायर, लार्ज ह्वाइट, ह्याम्पशायर, ड्युरोक आदि प्रजातिहरू उपयुक्त मानिन्छन्।
- बसोबासको व्यवस्थापन: सफा, हावापानीको निकास हुने, सूर्यको किरण लाग्ने, रोगव्याधि नियन्त्रण गर्न सकिने खोर आवश्यक छ।
- आहार व्यवस्थापन: सन्तुलित आहार (कनिका, तोरीको खली, मकै, फलफूलका बोक्रा आदिको मिश्रण) दिइनु जरुरी छ। सँगसँगै स्वच्छ पानी उपलब्ध गराउनु पनि अनिवार्य हुन्छ।
- स्वास्थ्य सुरक्षाका उपाय: नियमित खोप, परजीवी नियन्त्रण र पशुचिकित्सकको परामर्शअनुसार औषधोपचार आवश्यक पर्छ।
- प्रशिक्षण र अनुभव: व्यवसायिक रूपमा सफल हुन कृषकले तालिम लिनु र सफल किसानसँगको अनुभव आदानप्रदान गर्नु लाभदायक हुन्छ।
आर्थिक सम्भावना र बजार
एक जोडी बङ्गुरबाट वार्षिक रूपमा १५–२० पाठापाठी पाउन सकिन्छ। तिनलाई उचित आहार र हेरचाह गर्न सके मासु उत्पादन तथा बिक्रीबाट राम्रो आम्दानी लिन सकिन्छ। बङ्गुरको मासु होटल, रेष्टुरेन्ट तथा मासु पसलहरूमा मागमा छ।
सरकार तथा विभिन्न गैरसरकारी संस्थाहरूले पनि बङ्गुर पालन व्यवसायलाई प्रवर्द्धन गर्न अनुदान, तालिम तथा प्राविधिक सहयोग प्रदान गरिरहेका छन्।
