यसरी गर्नुहोस् रायोको साग खेती

साउन २३ – देशका धेरै किसानहरू अहिले तरकारी खेतीतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। विशेष गरी छिटो फल्ने र बजारमा सजिलै बिक्री हुने तरकारीको खोजीमा रहने किसानका लागि रायोको साग खेती राम्रो विकल्प बन्न थालेको छ।

रायोको साग कम लगानीमा छिटो आम्दानी दिने खेतीमध्ये पर्छ। झण्डै ३० देखि ४५ दिनमा तयार हुने र बजारमा राम्रो माग रहेकोले कृषकहरू यसतर्फ आकर्षित भएका हुन्।

रायोको साग खेती गर्न विशेष प्रविधि आवश्यक पर्दैन। घरको आँगन, गमला, वा सानो जमिनमा पनि सजिलै उत्पादन गर्न सकिन्छ।

१. माटो तयार गर्ने:
रायोको सागलाई हल्का बलौटे दोमट माटो उपयुक्त मानिन्छ। माटोलाई राम्ररी खनजोत गरी, गोठको मल वा कम्पोष्ट मल हालेर राम्रोसँग मिसाउनुपर्छ।

२. बीउ छर्ने तरिका:
रायोको बीउ सिधै जमिनमा छर्न सकिन्छ। करिब १०–१५ से.मी. को दुरीमा पङ्क्तिबद्ध छर्ने हो भने साग राम्रो उम्रन्छ। एक रोपनीमा झण्डै ३००–५०० ग्राम बीउ पर्याप्त हुन्छ।

३. पानी व्यवस्थापन:
बीउ छरेपछि हल्का सिंचाइ गर्नुपर्छ। अधिक पानीले बिउ कुहिन्छ, त्यसैले आवश्यक मात्रामा मात्र पानी हाल्नु उपयुक्त हुन्छ।

४. मलचिङ र हेरचाह:
साग उम्रिन थालेपछि आवश्यक परेमा नाइट्रोजनयुक्त मल प्रयोग गर्न सकिन्छ। समय समयमा झारपात सफा गर्नु, कीरा लागेमा जैविक विषादी प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ।

५. कटानी र बजारिकरण:
लगाएको ३० देखि ४५ दिनभित्र साग टिप्न सकिन्छ। ताजा, हरियो साग बजारमा प्रति किलो रु. ५०–१०० सम्म बिक्री हुन्छ, जुन स्थान र मौसम अनुसार फरक पर्न सक्छ।

घरमै व्यवसायिक खेती सम्भव

शहरमा छत खेती गर्नेहरूले पनि रायोको सागलाई प्राथमिकता दिन थालेका छन्। यसले एकातिर घरखर्चमा टेवा पुग्छ भने अर्कोतिर थप आम्दानी पनि दिन सक्छ।