काठमाडौं । नेपालका अधिकांश कृषकको प्रमुख आयस्रोत मध्ये काउली खेती पनि एक हो। तराईदेखि पहाडसम्म सजिलै फल्ने काउली उपयुक्त प्रविधि अपनाएमा राम्रो उत्पादन दिन्छ।
कृषि विज्ञहरूका अनुसार काउली खेतीका लागि दोमट माटो र १५–२५ डिग्री सेल्सियस तापक्रम उपयुक्त हुन्छ। माटोको pH ६.०–६.५ आदर्श मानिन्छ।
बिरुवा उत्पादनका लागि नर्सरीमा ८–१० ग्राम बीउ प्रति रोपनी पर्याप्त हुन्छ। ४–५ वटा पात भएपछि खेतमा सारेर रोपाइँ गरिन्छ। प्रारम्भिक जातका लागि ४५×४५ से.मी. र ढिलो जातका लागि ६०×६० से.मी. दूरी उपयुक्त मानिन्छ।
प्रति रोपनी २०–२५ डोको गोबर मल प्रयोग गर्नुपर्ने र अतिरिक्त युरिया ८०० ग्राम, डीएपी ६०० ग्राम र एमओपी ४०० ग्राम दिने सिफारिस गरिएको छ। नियमित सिंचाइको व्यवस्था गर्नुपर्छ तर खेतमा पानी जम्न नदिन ध्यान दिन आवश्यक छ।
रोग–कीराको समस्या रोकथामका लागि बीउ रोप्नु अघि उपचार गर्नुपर्ने विशेषज्ञहरूको सुझाव छ। साथै फुल सेतो र आकर्षक बनाउन पातले छोप्ने प्रविधि प्रयोग गर्नुपर्ने हुन्छ।
रोपाइँ गरेको करिब ६०–१२० दिनभित्रै उत्पादन लिन सकिने भएकाले काउली खेती कृषकहरूका लागि छोटो समयमै लाभदायक बन्न सक्छ।
